علمی,کتاب,مجله,مقاله,خبری,برنامه,جزوه,هک

داروی مسکن مورفین به گسترش سرطان کمک می کند

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 22:03:50 GMT

به گزارش خبرگزاری مهر، محققان دانشگاه شیکاگو کشف کردند که مورفین موجب توسعه و گسترش تومورها (متاستاز) می شود.
به گفته این محققان، این داروی مسکن قوی رگهای خونی جدید را توسعه می دهد و این رگها می توانند غذای بیشتری را برای حجم زیادتری از تومورها تامین کنند.

به گفته این دانشمندا دارویی وجود دارد که می تواند با این اثر مورفین مقابله کند. این دارو که 'متیل نالتروکسن'(Mntx) نام دارد در دهه 80 ساخته شد. این دارو خاصیت ضد درد مورفین را از بین نمی برد.

این پژوهشگران با انجام مطالعات آزمایشگاهی دریافتند که مورفین نه تنها با ایجاد رگهای خونی جدید موجب گسترش تومورها می شود بلکه گسترش سرطان را از طریق توسعه در بافتها نیز آسان می کند. این درحالی است که استفاده از Mntx در موشهای متاثر از سرطان ریه، گسترش سرطان را به میزان 90 درصد کاهش داد.

براساس گزارش مدیکال نیوز تودی، این محققان در این خصوص اظهار داشتند: 'این نتایج می تواند کاربردهای جدیدی را برای داروی Mntx تعریف کند که هنوز کشف نشده اند. این تحقیقات درحال حاضر در مراحل اولیه هستند و بنابراین بسیار زود است که به طور دقیق تعیین کنیم که کدام یک از مسکنها به رشد تومورها کمک می کنند. هنوز به مطالعات زیادی برای رسیدن به روشهای درمانی جدید سرطان نیاز است.'

سرماخوردگی و آنفلوآنزای فصلی بهترین اسلحه در مبارزه با آنفلوآنزای A

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 22:00:58 GMT

به گزارش خبرگزاری مهر، محققان موسسه آلرژی و ایمنولوژی 'لا خولا' در کالیفرنیا دریافتند که سابقه ابتلا به آنفلوآنزای فصلی نوعی مصونیت در مقابل آنفلوآنزای نوع A ایجاد می کند.

این دانشمندان با استفاده از پایگاه اطلاعات پادتن و آنتی ژنها کشف کردند که 17 درصد از نشانگرهای سطحی ویروس آنفلوآنزای A در برخی از ویروسهای مسئول آنفلوآنزای فصلی نیز وجود دارند و سلولهای T دستگاه ایمنی بدن انسان 69 درصد از نشانگرهای حاضر بر روی ویروس H1N1 را می شناسند.

این محققان در این خصوص اظهار داشتند: 'درصد بالای تشخیص این نشانگرها از سوی دستگاه ایمنی بدن نشان می دهد که مصونیت از پیش موجود می تواند همانند یک مانع برای گسترش این بیماری جدید عمل کند.'

همچنین به نظر می رسد 'رینو ویروسها' که مسئول بروز سرمایه خوردگی معمولی هستند این مصنونیت را ایجاد می کنند به طوری که گروهی از محققان فرانسوی، هلندی و استرالیایی کشف کردند که در کشورهای اروپایی در دوره بازگشایی مدارس در اوایل سپتامبر ارتباطی میان شیوع رینوویروس و کاهش موارد ابتلا به H1N1 وجود داشت.

این درحالی است که در ماه اکتبر و با کاهش سرماخوردگی موارد ابتلا به آنفلوآنزای جدید افزایش یافت و از هر 100 هزار نفر در ماه اکتبر 160 نفر به این آنفلوآنزا مبتلا شدند.

این دانشمندان توضیح دادند: 'درصد موارد ابتلا به ویروس H1N1 در ماه سپتامبر به همان میزانی کاهش یافت که درصد آلودگی به رینوویروس افزایش یافته بود. این درحالی است که در ماه اکتبر با کاهش گسترش رینوویروس مجددا موارد ابتلا به آنفلوآنزای A افزایش یافت.'

براساس گزارش نیوساینتیست، به گفته این محققان رینوویروسها می توانند از طریق فرایندی که 'تداخل ویروسی' نام دارد گسترش ویروس H1N1را متوقف کنند. در تداخل ویروسی، یک ویروس مانع عملکرد ویروس دیگر می شود.

دنباله‌دار‏ها منشا آب کشف شده در ماه هستند

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:59:38 GMT

برخورد کاوشگر LCROSS به ماه وجود آب را تایید کرده است.

شواهد به دست آمده از این ماموریت نشان می‏دهد که بخش عمده این آب از طریق دنباله‌دار‏ها به ماه آورده شده است. معمای چگونگی پیدایش آب روی ماه احتمالا به زودی حل خواهد شد. شواهد به دست آمده از ماموریت کاوشگر LCROSS نشان می‏دهد که بخش عمده این آب از طریق دنباله‌دار‏ها به ماه آورده شده است. به این ترتیب فرضیه شکل‏گیری آب روی ماه بر اثر باد خورشیدی به نظر نادرست می‏رسد.

ماه گذشته، ناسا طی ماموریتی، دو سفینه را به سطح ماه کوبید: ابتدا یک مرحله از موشک پرتاب‏کننده و چند دقیقه بعد خود کاوشگر LCROSS. محل برخورد یکی از دهانه‏های ماه نزدیک قطب جنوب آن بود. پیش از برخورد، LCROSS به تهیه تعدادی عکس از برخورد موشک با ماه و همچنین طیف‌سنجی ذرات پراکنده‏شده در نتیجه برخورد پرداخت. عکس‏های ارسالی و نتایج به دست‏آمده از طیف‏سنجی به وضوح حاکی از وجود آب در ماه دارند.
در ماموریت‏های فضایی پیشین نیز نشانه‏هایی از وجود آب در ماه به دست آمده بود اما منشا این آب مشخص نبود. یکی از فرضیه‏های مطرح شده بادهای خورشیدی را عامل پیدایش آب می‏داند. بر مبنای این فرضیه، وقتی اتم‏های هیدروژن بادهای خورشیدی با اتم‏های اکسیژن موجود در خاک ماه برخورد می‏کنند، واکنش شیمیایی بینشان رخ می‏دهد و آب تولید می‏شود. اما اکنون شواهد به دست‏آمده نشان ‏می‏دهد که این فرضیه احتمالا نادرست است و آب موجود در ماه از خارج آن می‏آید.

به گزارش ماهنامه نجوم، اولین دلیلی که نشان می‏دهد آب موجود در سطح ماه توسط دنباله‌دار‏ها به آن آورده شده این است که بر مبنای طیف‏سنجی‏های LCROSS، سطح ماه حاوی مواد فراری است که به سرعت تبخیر می‏شوند. این مواد که حاوی کربن و هیدروژن هستند، می‏بایست میلیاردها سال قبل، درست بعد از زمانی که ماه شکل گرفت، در فضا گم شده باشند. به همین دلیل آب تولید شده توسط برهم‏کنش بادهای خورشیدی با خاک ماه باید خالص و عاری از مواد فرار باشد.

اما دنباله‌دار‏ها گلوله‏های یخی 'کثیفی' هستند که حاوی مواد فراری نظیر متان می‏باشند. به عقیده یکی از محققين دانشگاه تنسی به نام لری تیلور (Larry Taylor) «اگر ما بتوانیم منشا آب روی ماه را مشخص کنیم، اطلاعات زیادی راجع به گذشته ماه و برخورد دنباله‌دار‏ها با آن در طی چند میلیارد سال گذشته را به دست خواهیم آورد».

یکی دیگر از شواهدی که در جهت تقویت فرضیه نقش دنباله‌دار‏ها مطرح می‏شود مربوط به حجم آب کشف شده در ماه است. بادهای خورشیدی حجم اندکی آب تولید می‏کنند، به میزانی که تراکم آن در خاک ماه بیش‏تر از 1 درصد نخواهد بود. اگر چه پژوهشگران تیم LCROSS هنوز مشغول تجزیه و تخلیل شواهد به دست‏آمده هستند، نتایج مقدماتی نشان می‏دهد که درصد تراکم آب در ماه به مراتب بیش از این میزان است و به بیش از چند درصد می‏رسد.

کشف مواد فرار علاوه بر ارتباطشان با دنباله‌دار‏ها، از یک جهت دیگر نیز مهم هستند: ارزش آن‏ها به عنوان منبع سوخت برای ماموریت‏های آینده انسان روی ماه. احتمال یافتن موادی نظیر اتانول و متان که می‏توانند به صورت مستقیم به عنوان سوخت استفاده شوند، بازگشت انسان به ماه را از نظر اقتصادی توجیه می‏کند. به همین دلیل پترو نوا (Noah Petro)، پژوهشگر مرکز فضایی گودارد ناسا معتقد است: «LCROSS بلیت بازگشت به ماه را به ما داده است».

کودکان فریب خطاهای دیداری را نمی‌خورند

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:58:42 GMT

کودکان کم‌سن بر خلاف بزرگ‌ترهایشان، ‌در دیدن، پیرو زمینه دیداری نیستند و می‌توانند دنیا را دقیق‌تر از بزرگ‌ترها ببینند. از قرار معلوم، این اختلاف به چگونگی تمرکز افراد روی منظره پیش رو برمیگردد.

بهنوش خرم‌روز: گاهی به نظر می‌رسد دیدن، نوعی فریب‌خوردن است؛ ‌البته بستگی به سنتان دارد. به گزارش وایرد، مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که کودکان و بزرگسالان در ادراک اندازه‌ها با هم متفاوتند و این تفاوت باعث می‌شود که کودکان مثل بزرگ‌ترهایشان فریب خطاهای دیداری را نخورند.

به گفته مارتین دوهرتی، روانشناس دانشگاه استرلینگ واقع در اسکاتلند و همکارانش، این مسئله می‌تواند حاکی از این باشد که ظرفیت مغز برای این‌که تمام صحنه دیداری را در نظر بگیرد و تنها بر بخش‌های تشکیل‌دهنده آن متمرکز نشود، به آرامی رشد می‌کند. این گروه در مقاله خود که همین ماه در نشریه آنلاین علم رشد به چاپ رسید،‌ عنوان کرده‌اند که کودکان حتی در ده سالگی هم فاقد هماهنگی محتوای دیداری همانند بزرگسالان‌ هستند.

در نتیجه،‌ زمینه دیداری می‌تواند ادراک بزرگسالان را از اندازه اشیا تحریف کند. اما چنان که گروه دوهرتی می‌گویند، کودکان و ‌خصوصا کودکان زیر 7 سال در انجام تستی به نام خطای دید ابینگهاوس، ‌شواهد بسیار کمی از تغییر در ادراک اندازه‌ها نشان می‌دهند. دوهرتی در این باره می‌گوید:‌ « وقتی زمینه دیداری گمراه‌کننده باشد، بزرگسالان در مقایسه با کودکان،‌ دنیا را با دقت بسیار کم‌تری می‌بینند.»

دقت کن!
این مطالعه ‌توسط گروه دوهرتی بر روی کودکان و بزرگسالان اسکاتلندی و نیز ژاپنی صورت گرفته است.

توضیح عکس:(a) اغلب افراد دایره دورتر را بزرگ‌تر از دایره نزدیک می‌بینند، ‌با این که هر دو مساوی‌اند. (b) افزودن دایره‌های محیطی در تست ابینگهاوس، ‌اختلاف اندازه دایره‌های مرکزی را افزایش می‌دهد. (c) دایره بزرگ در وسط ردیف دوم از بالا، بزرگ‌تر از دایره‌ای به نظر می‌رسد که در ردیف پایینی با فلش نشان داده شده است، ‌در حالی که هر دو به یک اندازه‌اند.

برخی پژوهشگران معتقدند که مردمان آسیای شرقی روی زمینه دیداری آن‌چه می‌بینند، به طور گسترده تمرکز می‌کنند، در حالی که غربی‌ها به صورت جزیی روی بخش‌های مرکزی تمرکز می‌کنند. نتایج جدیدی که دوهرتی به دست آورده،‌ نشان می‌دهند که هم بزرگسالان اسکاتلندی و هم بزرگسالان ژاپنی زمینه دیداری را تعقیب می‌کنند،‌ با این وجود، به نظر می‌رسد که این امر در بزرگسالان ژاپنی قوی‌تر است.

پژوهشگران دیگری عنوان کرده‌اند که کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم،‌ تسلیم خطاهای دیداری نمی‌شوند و آن را تاییدی برای این نظریه می‌دانند که مبتلایان به اوتیسم درگیر تمرکزی بیش از حد روی جزییات هستند. اما به اعتقاد دوهرتی همه کودکان،‌ زمینه دیداری را نادیده می‌گیرند. با اعتقاد یکی از روانشناسان دانشگاه ناتینگهام بریتانیا، دانیل روپار، حتی ممکن است مطالعات بعدی نشان بدهند که کودکان مبتلا به اوتیسم، نسبت به کودکان فاقد این اختلال،‌ در رشد خطاهای دید مربوط به اندازه اشیا کندترند.

کارل گرانرود از روانشناسان دانشگاه کلورادوی جنوبی، این مطالعه را متقاعد کننده و نیز تعجب‌آور می‌خواند. وی می‌گوید:‌ «در تست‌های دیداری دیگر، ‌کودکان نسبت به زمینه دیداری حساسیت نشان می‌دهند، ‌برای مثال وقتی دو خط مساوی افقی را در کنار خطوط مورب ببینند، آن‌ها را از نظر اندازه متفاوت ارزیابی می‌کنند.»

دقیق‌ترین آزمایش انجام شده
به گفته دوهرتی، مطالعات پیشین به دلیل ضعف در طراحی، شواهد متناقضی را مبنی بر وقوع خطای دیداری کودکان در انجام تست ابینگهاوس گزارش کرده بودند. گروه وی، 151 کودک 4 تا 10 ساله را از مهدهای کودک و دبستان‌های اسکاتلند برای این مطالعه انتخاب کرد. 24 داوطلب دیگری که در این مطالعه شرکت کردند،‌ دانشجویان 18 تا 25 ساله بودند.

به شرکت‌کنندگان یک سری تصویر از یک جفت دایره نارنجی ارائه می‌شد که یکی از دایره‌ها 2 تا 18 درصد از دایره دیگر بزرگ‌تر بود. سپس از آن‌ها خواسته می‌شد دایره‌ای را که به نظر بزرگ‌تر می‌رسید، انتخاب کنند. در تصاویر کنترلی،‌ تنها دو دایره نارنجی وجود داشت، ‌اما در سایر تصاویر، ‌این دو دایره با دایره‌های خاکستری احاطه شده بودند که قرار بود ادراک اندازه دقیق را با مشکل مواجه یا به آن کمک کنند.

تصاویر گمراه‌کننده، دایره نارنجی کوچک‌تر را بین دایره‌های خاکستری بسیار کوچک‌تر قرار می‌داد تا اندازه آن را بزرگ‌تر نشان دهد. در حالی که دایره‌های خاکستری اطراف دایره نارنجی بزرگ‌تر،‌ برای این بود که آن را کوچک‌تر جلوه دهند.

اما در تصاویر کمک‌کننده، دایره‌های خاکستری بزرگ اطراف دایره نارنجی کوچک‌تر قرار می‌گرفتند تا آن را حتی کوچک‌تر نشان بدهند و دایره‌های خاکستری کوچکی که اطراف دایره نارنجی بزرگ قرار داده شده بودند، آن را حتی بزرگ‌تر جلوه می‌دادند.

در تصاویر کنترلی،‌ کودکان 4 ساله توانستند به 79 درصد موارد پاسخ صحیح بدهند که این درصد با افزایش سن بالا می‌رفت تا به 95 درصد در بزرگسالان رسید.

در مورد تصاویر گمراه کننده‌، ‌درصد پاسخ‌های کودکان 4 ساله در همان حد تصاویر کنترلی باقی ماند در حالی که هر چه کودکان بزرگ‌تر بودند،‌ خطاهای بیشتری داشتند و بزرگسالان اغلب موارد فریب زمینه را می‌خوردند. در تصاویر کمک‌کننده، بزرگسالان تقریبا هیچ خطایی نداشتند،‌ کودکان 7 تا 10 ساله تصاویر بسیار کمی را خطا دیدند در حالی که خطاهای کودکان 4 تا 6 ساله در مورد این تصاویر، بیشتر از آنچه شانسی خوانده می‌شود،‌ نبود.

عرضه دو گروه سهام توسط Facebook

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:57:56 GMT

Facebook به آرامي به سمت ساختار 'سهامي عام' در حركت است. مديرعامل اين شركت ديروز اعلام كرد ساختار سهام دو گروهي يا دوگانه را در نظر گرفته است. اين ساختار متشكل از دو نوع سهم خواهد بود. بخشي از سهام موجود اين شركت به سهام گروه 'ب' تبديل خواهد شد كه صاحب هر سهم داراي 10 راي در حوزه‌ مسائل مديريت شركت مي‌شود. صاحبان سهام گروه 'الف' داراي يك راي در حوزه‌ مديريت امور شركت خواهند بود. زمان فروش سهام‌Facebook هنوز اعلام نشده است.

پيش‌بيني مي‌شود به دنبال فروش سهام اين شركت مارك زوكربرگ، مديرعامل Facebook، سهام كنترلي را تصاحب كرده و مديريت امور را كماكان تحت فرمان خود نگهدارد.

لري يو، سخنگوي Facebook اعلام كرد: ما ساختار سهام دوگانه را در نظر گرفتيم چون سهامداران فعلي مي‌خواهند كنترل خود را در برخي از حوزه‌هاي كليدي و استراتژيك حفظ كنند، اما تاريخي براي عرضه‌ عام سهام هنوز تعيين نشده است.
ارزش كل شركت Facebook معادل 6.5 ميليارد دلار است. در اوايل سال جاري اين سايت شبكه اجتماعي اعلام كرد 300 ميليون عضو دارد.

اینترنت وای‌فای (Wi-Fi) در آسمان

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:56:28 GMT

تقریبا هیچکس تا چند سال پیش که با لپ‌تاپ یا تلفن هوشمند در حال سفر هوایی بود،‌ انتظار نداشت که در حین پرواز به اینترنت وای‌فای دسترسی باشد

به گزارش لایوساینس اما اکنون برخی از مسافران خوش‌اقبال دسترسی به اینترنت رایگان در هنگام پرواز در این فصل تعطیلات در آمریکا را به یمن همکاری خطوط هوایی با شرکت‌هایی مانند گوگل و ای‌‌بی تجربه کرده‌اند.[استاندارد جدید Wi-Fi تصویب شد]

اما راضی کردن مسافران به پرداخت پول برای این سرویس ممکن است به این راحتی‌ها نباشد.

شرکت‌های ارائه‌کننده سرویس اینترنت در برخی از خطوط هوایی با استفاده از ماهواره یا برج‌های تلفن همراه اتصال مسافران را به وای‌فای فراهم می‌کنند. به طور معمول هزینه چنین کاری زیاد است،‌ اما در کوتاه مدت قرار است توافقاتی در این زمینه انجام شود.

یکی از شرکت‌های عمده حامی چنین سرویسی، شرکت ایرسل (AirCell) وای‌فای را با قیمت‌های بین 5.95 دلار تا 12.95 دلار به ازای هر پرواز یا در روز در دسترس قرار داده است.

شرکت‌های هوایی امیدوارند مسافرانی که در ابتدا استفاده از رایگان از اینترنت در حین پرواز را تجربه می‌‌کنند،‌ به مشتری این سرویس پولی بدل شوند.

گوگل سخاوتمندانه‌ترین هدیه اینترنت رایگان- از 10 نوامبر تا 15 ژانویه 2010 را به همه مسافران شرکت هوایی ویرجین آمریکن ارائه کرده است.

ای‌بی نیز قراردادی با خطوط هوایی دلتا امضا کرده است تا سرویس‌های مکمل اینترنت را به کاربران وای‌فای در برخی از پروازها در ایام تعطیلات روز شکرگزاری از 24 تا 30 نوامبر ارائه کند.
و در ابتدای این ماه شرکت لکسوس حامی یک دوره آزمایشی اینترنت رایگان برای شرکت هوایی آمریکن ایرلاینز شد.

شرکت هوایی عمده‌ای مانند دلتا صدها هواپیمای مجهز به وای‌فای دارند،‌ و خطوط هوایی کوچکتر مانند ویرجین آمریکن نیز از سرویس شرکت AirCell برای هر پروازشان استفاده می‌کنند.

دسترسی رایگان به اینترنت تا زمانی که پولش را حامیان عمده‌ای مانند گوگل بپردازند،‌ به مذاق مسافران خوش می‌آید. اما خطوط هوایی و شرکت‌هایی مانند AirCell هنوز امیدوارند از پرداخت پول بوسیله مشتریان خطوط هوایی،‌ درآمد کسب کنند.اما بر اساس مصاحبه‌های portfolio.com با دست‌اندرکاران خطوط هوایی فروش چنین سرویسی به اغلب مسافران کار سختی است.

شرکت ویرجین آمریکن تخمین می‌زند که تنها حدود 12 تا 15 درصد مسافرانش از سرویس Gogo ارائه‌شده بوسیله ایرسل استفاده می‌کنند.

يورش 6 هزار شتر به سيدني

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:05:46 GMT

مقامات دولتي استراليا امروز اعلام كردند: بيش از شش هزار شتر تشنه براي يافتن آب به سيدني هجوم آورده و باعث ترس و وحشت ساكنين اين شهر شدند.

مقامات مناطق شمالي استراليا اعلام كردند كه به دليل بروز خشكسالي شديد در مناطق دور افتاده و صحرا‌هاي اين كشور بيش از شش هزار شتر براي يافتن آب به مناطق اطراف نظير سيدني هجوم آورده و باعث ترس و وحشت و تخليه برخي از ساكنين اين نواحي شدند.

«راب نايت» يكي از مقامات محلي استراليا در مصاحبه‌اي تلفني تصريح كرد: اوايل امروز بيش از شش هزار شتر تشنه با گذشتن از مناطق صحرايي به سيدني هجوم آورده و باعث شدند تا دست كم 600 نفر از سكنه منطقه از ترس جان خود منازلشان را ترك كنند.

بروز خشكسالي و عدم بارش باران طي چند ماه گذشته در اين كشور باعث شده تا اكثر جانوران براي رفع تشنگي خود به مناطق مسكوني هجوم بياورند. به طوري كه طي يك ماه گذشته چندين راس از حيوانات وحشي، ده‌ها ميمون و اسب با هجوم به مناطق روستايي در اطراف زيستگاه‌هايشان مايملك مردم را تخريب كرده و خسارات زيادي را به ساكنين وارد آورد.

ايسنا

آنفلوانزاي نوع A در آذربايجان‌شرقي 5 قرباني گرفت

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:03:26 GMT

قائم مقام مركز بهداشت آذربايجان شرقي از افزايش شمار قربانيان آنفلوانزاي نوع A در آذربايجان شرقي به پنج نفر خبر داد.

مجيد كارآموز عصر امروز در جمع خبرنگاران افزود: در حال حاضر 72 نفر در آذربايجان شرقي به دليل بيماري آنفلوانزاي نوع A به مراكز درماني مراجعه كرده‌اند.

وي تاكيد كرد: به حتم آمار مبتلايان به اين نوع آنفلوانزا در استان به مراتب بيشتر از آمار رسمي است.

كارآموز با بيان اينكه موج سوم اين بيماري با بازگشت حجاج به كشور تقارن دارد، اظهار داشت: به منظور پيشگيري از افزايش شمار مبتلايان به اين بيماري نياز به آموزش‌هاي تخصصي و رعايت بهداشت فردي در اين زمان، ضرورت بيشتري دارد.

قائم مقام مركز بهداشت آذربايجان شرقي با اشاره به اقدامات آموزشي انجام شده اظهار داشت: طبق نامه‌هاي ارسالي به خانواده‌هاي حجاج از آنان خواسته شده تا حداقل افراد را به مراسم استقبال ببرند و ديد و بازديد و مراسم وليمه دادن را حداقل با يك هفته تاخير برگزار و تا حد ممكن از تماس نزديك با افرادي كه از عربستان سعودي برگشته‌اند، پرهيز كنند.

وي گفت: اكثر بيماران نيازمند به بستري شدن در استان در بيمارستان‌هاي سينا و امام رضا تبريز و بيمارستان‌هاي شهرهاي مرند، بناب و ميانه هستند كه بيش از 93 درصد آنها از داروهاي ضدويروس استفاده مي‌كنند.

كارآموز خودداري از روبوسي، دست دادن، حضور يافتن در مجالس و تجمعات مختلف، رعايت اصول بهداشتي، شستشوي مرتب دست‌ها و استفاده از مواد ضد عفوني كننده را از راهكارهاي جلوگيري از ابتلا به اين ويروس عنوان كرد.

فارس

حماسه‌سازان ملبورن

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:03:07 GMT

12 سال از آن روز تاريخي مي‌گذرد؛ روزي كه حسرت رفتن به جام‌جهاني به نام جمهوري اسلامي ايران بالاخره پايان يافت.

جام جهاني را يك بار در 1978 آرژانتين و پيش از پيروزي انقلاب اسلامي تجربه كرده بوديم، ولي انصافا رسيدن به جام جهاني 98 فرانسه آن هم از مسيري كه با دست خودمان آن را سخت و صعب‌العبور كرديم، حلاوت ديگري داشت. كسب تنها 3 امتياز از 3 بازي آخر مرحله گروهي باعث صعود تيم ملي مي‌شد، ولي از اين 3 بازي تنها يك امتياز گرفتيم تا از گروهمان، عربستان سعودي به صورت مستقيم راهي جام جهاني شود. ديدار پلي‌آف اول را هم با تغيير سرمربي در شهر جوهور باروي مالزي با حساب 2 3 در وقت اضافي و گل طلايي به ژاپن باختيم تا سر و كارمان در پلي‌آف آسيا اقيانوسيه با استراليا بيفتد. در ديدار رفت و در ورزشگاه آزادي با قضاوت پير لوئيجي پايرتو، داور سرشناس ايتاليايي، مقابل زردپوشان سرزمين كانگوروها با حساب يك يك متوقف شديم.

هري كيول جوان آن موقع استراليايي‌ها كه هنوز هم در تيم ملي كشورش حضور دارد، تك‌گل مهمان را زد و خداداد عزيزي اواخر نيمه نخست اين گل را جبران كرد تا با اندوخته‌اي ضعيف راهي استراليا شويم.

بيش از 80 هزار نفر در ورزشگاه كريكت ملبورن گراند گردهم آمده‌اند تا شاهد آخرين رقابت‌ مرحله مقدماتي جام جهاني 98 باشند. بيشتر آنها هم استراليايي هستند و خواهان پيروزي تيم كشورشان. جوسازي فراواني عليه تيم ايران راه‌ انداخته‌اند و انواع و اقسام اهانت‌ها را به پرچم و بازيكنان ايراني مي‌كنند. در اين جو مسموم، در حالي كه تري ونبلز سرمربي انگليسي و سرشناس استراليا، مجموعه‌اي از بهترين‌هاي فوتبال اين كشور را كه اكثرا در ليگ برتر انگليس حضور داشتند، وارد ميدان مي‌كند و به اتكاي مارك بوسنيچ درون دروازه، آلكس توبين وندزليچ در خط دفاع، گرگ فاستر، برادران ويدمار (توني و اوره‌ليو)‌ و لازاريديس در خط مياني و هري كيول و مارك ويدوكا در خط حمله، روياي يك پيروزي پرگل را با سيستم 2 - 4 - 4 تهاجمي تيمش در سر مي‌پروراند. والدير ويه‌را، سرمربي برزيلي ايران تيمش را با سيستم 2 - 5 - 3 درون مستطيل سبز مي‌فرستد.

احمدرضا عابدزاده (1)‌ با بازوبند كاپيتاني حفاظت از دروازه ايران را به عهده دارد. افشين پيرواني (5)‌ در نقش مدافع آخر و محمد خاكپور (4)‌ و مهدي پاشازاده (20)‌ به عنوان ياركوب‌هاي چپ و راست، مثلث دفاعي تيم را تشكيل مي‌دهند. نعيم سعداوي (23)‌ و رضا شاهرودي (16)‌ به ترتيب پيستون‌هاي راست و چپ هستند. كريم باقري (6)‌ هافبك محوري تيم است و حميد استيلي (9)‌ و مهدي مهدوي‌كيا (2)‌ بازوهاي خط مياني هستند و علي دايي (10)‌ و خداداد عزيزي (11)‌ زوج خط حمله را تشكيل مي‌دادند، ولي تمام اين تقسيم‌بندي‌ها مربوط به اول بازي بود، چون استراليا چنان پردامنه و پرفشار حمله مي‌كند كه تمام مردان ايران در نيمه خودي حبس شده‌اند و با تمام قوا مشغول دفاع هستند.

عابدزاده در دقيقه 5: چيزي نمانده!

احمدرضا عابدزاده كه مثل بقيه بازيكنان خاطرات جالبي از 8 آذر 76 دارد، مي‌گويد: دقيقه 5 بازي بود كه يك موقعيت تك به تك و 2 فرصت عالي حريف را گرفتم. استراليايي‌ها مي‌خواستند كرنر بزنند كه محمد خاكپور نزديك من آمد و پرسيد چقدر از نيمه باقي مانده است؟ چشمان محمد كمي ضعيف بود و نمي‌توانست ساعت اسكوربورد را ببيند. من هم با خونسردي تمام گفتم حواست به تير يك باشه، چيزي به آخر نيمه نمونده! پس از اين كه كرنر را گرفتم به او گفتم تازه دقيقه 5 است. بنده خدا مثل بقيه فشار زيادي تحمل مي‌كرد و فكر مي‌كرد مثلا نيم ساعت از بازي گذشته است. خداييش در آن فشار شديد هر دقيقه مثل يك ساعت مي‌گذشت.

عابدزاده توپ‌هاي خطرناك حريف را يكي پس از ديگري مي‌گيرد و حتي در صحنه‌اي كه او تسليم شده، پاشازاده روي خط دروازه شوت محكم اورليو ويدمار را با سر راهي كرنر مي‌كند. بالاخره در دقيقه 31 طلسم دروازه ايران مي‌شكند و عابدزاده نمي‌تواند مانع ورود ضربه هري كيول به درون دروازه شود. استراليا گرچه پيش افتاده، ولي دست از حمله برنمي‌دارد. آنها مي‌خواهند صعود خود را با يك برتري مطمئن تضمين كنند، ولي تيم ايران با تمام وجود مقاومت مي‌كند تا سرانجام با سوت ساندروپل، داور مشهور و مجاري كه فينال جام جهاني 94 را قضاوت كرده، نيمه نخست با همين تك گل به پايان مي‌رسد.

ويرا: حرفي براي گفتن ندارم

سيدابراهيم تهامي يكي از نقش‌آفرينان 8 آذر 76 است كه در نيمه نخست روي نيمكت ذخيره‌ها نشسته بود. وي در مورد فضاي رختكن در ميان 2 نيمه مي‌گويد: فضاي خيلي سنگيني بود. آنقدر زير فشار تماشاگران و تيم حريف بوديم كه كسي حس و حال حرف زدن نداشت. در واقع بايد بگويم استراليا در نيمه اول اصلا مجال بازي كردن به ما نداده بود. در بين 2 نيمه همه چشم‌ها به دهان ويرا بود كه چه مي‌گويد، ولي مرد برزيلي با اعلام اين كه در چنين شرايطي هيچ حرفي براي گفتن و مورد فني براي ارائه كردن ندارد، فقط توصيه كرد برويد و ايراني بازي كنيد. طوري كار كنيد كه پس از بازي در حسرت كاري كه مي‌توانستيد ولي انجام نداديد، نسوزيد. بعد از اين توصيه كمي دكتر ذوالفقارنسب صحبت كرد و بعد هم عابدزاده و خاكپور چند جمله احساسي گفتند و تيم دوباره آماده ورود به زمين شد.

گل دوم، ديوانه استراليايي و پشتك‌هاي عقاب

هنوز 2 دقيقه از شروع نيمه دوم نگذشته بود كه در يك حمله برق‌آسا و با جاگيري اشتباه مدافعان ايران، اوره‌ليو ويدمار اندوخته تيم ميزبان را دو برابر مي‌كند. حالا خيال ونبلز راحت شده و در كنار زمين مغرورانه لبخند مي‌زند. چند دقيقه بعد يك ديوانه استراليايي كه گويا چند بار هم پيش از آن در مسابقه‌هاي مختلف خود را چهره كرده بود، به درون زمين مي‌پرد و تور دروازه ايران را پاره مي‌كند. ماموران او را دستگير مي‌كنند و مسوولان مشغول مرمت تور دروازه مي‌شوند. بازي متوقف است كه ناگهان عابدزاده با همان لبخندهاي هميشگي‌اش شروع به پشتك زدن مي‌كند، خود او بعدها در مورد پشتك‌هايش مي‌گويد: غم تمام دنيا در دلم بود. آن همه زحمت، تمرين و مسابقه در حال هدر رفتن بود و ما هر ثانيه براي رسيدن به جام‌جهاني نااميدتر مي‌شديم. از قيافه بچه‌ها معلوم بود در دلشان چه مي‌گذشت. خودم مي‌دانم كه چه اندوهي داشتم، ولي به خودم گفتم اگر من عابدزاده خودم را ببازم پس چه توقعي بايد از بقيه داشت؟ به همين خاطر به زور لبخند زدم و شروع به پشتك زدن كردم. ادعا ندارم كه باعث صعود تيم ملي شدم، ولي مطمئنم آن پشتك‌ها روحيه تيم را خيلي تغيير داد.

شروع فوتبال ايراني و گل آفسايد

استراليا بابت برتري 2 گله خود خيال آسوده‌اي دارد. كمي تا قسمتي هم خسته شده‌اند و انگيزه اوليه را ندارند. ترجيح مي‌دهند بازي را اداره كنند تا وقت تمام شود. ويرا تصميم به تعويض مي‌گيرد. عليرضا منصوريان (7) به جاي شاهرودي و سيد ابراهيم تهامي (19) به جاي سعداوي وارد ميدان مي‌شوند تا تيم ايران چهره كاملا تهاجمي‌تري به خود بگيرد. چيزي هم براي از دست دادن وجود ندارد. پس از دقايقي روي يك حمله دسته‌جمعي از سمت راست و با همكاري مهدوي‌كيا، تهامي و خداداد توپ به دهانه دروازه مي‌آيد و كريم باقري فاصله را به حداقل مي‌رساند.

خداداد كه در آن صحنه در آفسايد به توپ ضربه زد، 12 سال پس از آن روز تاريخي با خنده مخصوص خود مي‌گويد: من مي‌دانستم در آفسايدم، ولي وقتي ديدم توپ از پاي تهامي جدا شده و در حال بيرون رفتن است، از سر ناچاري به آن ضربه زدم. واقعا خدا ما را دوست داشت، چون كمك‌داور آفسايد واضح مرا نگرفت و همان توپ را باقري به تور چسباند..

با اين گل دوباره انگيزه و روحيه نزد ملي‌پوشان ايراني اوج مي‌گيرد و در عوض تيم ميزبان با ترس و لرز و اضطراب به بازي ادامه مي‌دهد. با توجه به تساوي يك يك در تهران، يك گل ديگر بليت آخرين مسافر جام جهاني را به نام ايران تغيير خواهد داد، فقط 14 دقيقه مانده است.

پاس عالي دايي و ضربه نهايي خداداد

دقيقه 79 بازي است كه بوسنيچ يك توپ را از كنار دروازه‌اش به وسط زمين مي‌فرستد. كريم باقري با سر آن را دفع مي‌كند و علي دايي كه حتي يك توپ نصف و نيمه هم برايش ساخته نشده، با يك كنترل و پاس تودر باعث تك به‌تك شدن خداداد با بوسنيچ مي‌‌شود.

خداداد با زيركي هرچه تمام‌تر و بدون ضربه زدن به توپ به پشت آن مي‌رود و درست در لحظه‌اي كه بوسنيچ به سمت توپ خيز برمي‌دارد، با يك بغل پاي فني توپ را از كنار پاي دروازه‌بان نامدار استراليا به گل دوم ايران تبديل مي‌كند. حالا او غزال تيزپاي ملبورن است. خود او در اين مورد مي‌گويد: قبول دارم كه ضربه جالبي نزدم. فقط خواستم موقع بيرون آمدن و بي‌تعادلي بوسنيچ توپ را از كنارش رد كنم. خوش‌شانسي‌ هم آوردم كه توپ دقيقا از كنار ساق پايش گذشت، ولي الحق پس از آن پاس ناب دايي فكر مي‌كنم همه ايران شده بود چشم و آن چشم هم به توپ دوخته شده بود و من با دعاي خير مردم ايران توانستم آن توپ را از گلر رد كرده و به تور دروازه برسانم.

18 دقيقه جهنمي

10 دقيقه پاياني بازي به هر مصيبتي است مي‌گذرد، ولي وقتي ساعت و كورنومتر دقيقه 90 را نشان مي‌دهد، تازه جهنم شروع مي‌شود. وقتي كه صرف ترميم تور پاره شده بود، همراه تعويض‌ها و مصدوميت حتما توسط ساندروپل لحاظ خواهد شد. مثل حالا هم نيست كه داور چهارم با تابلو وقت‌هاي اضافي را نشان دهد.

عابدزاده : دقيقه 5 بازي بود كه خاكپور پرسيد چقدر از نيمه باقي مانده است؟ چون او هم زير فشار زيادي بود و فكر مي‌كرد مثلا‌ نيم ساعت از بازي گذشته است

براي محكم‌تر شدن دفاع علي‌‌اكبر استاد اسدي(15)‌ به جاي تهامي به ميدان مي‌آيد كه البته تهامي موقع خروج از ميدان به خاطر اتلاف وقت يك كارت زرد مي‌گيرد، اين مهاجم خوزستاني مي‌گويد: در آن لحظات ديگر به هيچ چيز جز سپري شدن وقت فكر نمي‌كردم و به سهم خودم چند ثانيه‌اي با باز كردن بند كفشم وقت را تلف كردم. آن كارت زرد هم هيچ اهميتي نداشت. ونبلز با آوردن تاپاي و آلويسي 2 مهاجم نيمكت‌نشين خود به سيم آخر مي‌زند، ولي مدافعان ايران از اين اندوخته گرانبها چون جان شيرين محافظت مي‌كنند و بالاخره پس از 8 دقيقه و 39 ثانيه اضافي، سوت پايان به صدا درمي‌آيد. استيلي از فرط هيجان ساندروپل را به آغوش مي‌كشد و عابدزاده و دايي و پيرواني با پرچم ايران در ورزشگاه ملبورن دور افتخار مي‌زنند. ايران سي‌ودومين مسافر جام‌جهاني 98 فرانسه شده و والدير ويرا اصلا درد سوختگي زبانش به خاطر سرو ته گذاشتن سيگارش بعد از گل خداداد را حس نمي‌كند!

حماسه‌سازان كجايند؟

اما در بخش پاياني بازخواني شيرين‌ترين روز فوتبال ايراني بعد از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي، بهتر است سراغ تك تك حاضران ايراني در حماسه ملبورن برويم.

1- والدير ويه‌را، سرمربي برزيلي كه به پاس رساندن تيم به جام جهاني بركنار شد، بعدها سرمربي عمان شد و در بازي‌هاي آسيايي 98 با اين تيم، ملي‌پوشان ايران را 2 - 4 شكست داد. او با العربي كويت قهرمان ليگ اين كشور و جام باشگاهي خليج‌فارس شد و هم‌اكنون در رده‌هاي پايه و آماتوري فوتبال ژاپن مشغول فعاليت است.

2- علي دايي پس از آن تاريخ 9 سال ديگر در تيم ملي ماند و جام‌جهاني سراسر ناكامي 2006 را هم تجربه كرد. او در مقام مربي بازيكن، سايپا را قهرمان ليگ ششم كرد، ولي پس از افتضاح در راهيابي به جام‌جهاني 2010 از كار بركنار شد و ديگر در ميادين‌هاي فوتبال آفتابي نشده است.

3- افشين پيرواني تا پايان مرحله مقدماتي جام جهاني 2002 در تيم ملي ماند. در آخرين سال بازيگري با پيكان به دسته اول سقوط كرد. دستياري قلعه‌نويي در تيم ملي، دستياري قطبي در پرسپوليس و بالاخره سرمربيگري پرسپوليس هم تجربيات بعدي براي او بود.

4- احمدرضا عابدزاده بعد از جام‌جهاني 98 ديگر در هيات يك ملي‌پوش ظاهر نشد و در اسفند ماه 80 با يك مشكل حاد مغزي تا دروازه آن دنيا رفت و برگشت تا حالا مربي دروازه‌بانان پرسپوليس باشد.

5- مهدي پاشازاده تا سال 2000 در تيم ملي ماند، ولي دوري از فوتبال ايران و حضور در تيم‌هاي دسته دومي آلمان و ليگ اتريش باعث شد به مرور از سطح اول فوتبال ما فاصله بگيرد.

6- حميد استيلي تا جام ملت‌هاي 2000 آسيا در تيم ملي بود و پس از ليگ سوم هم از فوتبال ملي خداحافظي كرد. در پرسپوليس دستيار مربياني چون سوبل، پروين، آري‌هان و دنيزلي شد و حالا به عنوان سرمربي استيل‌آذين حال و روز نسبتا خوشي در ليگ برتر دارد.

7- خداداد عزيزي به خاطر حاشيه‌هاي ريز و درشت و درگيري با بيشتر مربيان، از سال 2000 به بعد بجز در راه صعود به جام جهاني 2006 در تيم ملي آفتابي نشد. بعدها وارد حرفه مربيگري شد، ولي در هيچ يك از تيم‌هاي ابومسلم، پيام و استقلال اهواز به نتيجه خوبي دست نيافت.

8- عليرضا منصوريان تا سال 86 به فوتبال باشگاهي در تيم‌هاي يوناني، آلماني و استقلال ادامه داد و بعد وارد وادي مربيگري شد كه تجربه اولش در ليگ نهم با پاس همدان كمي تا قسمتي شبيه فاجعه بود.

9- نعيم سعداوي هم پس از آن در تيم ملي ديده نشد. پس از چند سال بازي در فولاد وارد حرفه مربيگري شد، ولي بجز سرمربيگري در دسته اول و دستياري قطبي و پيرواني در پرسپوليس و بوناچيچ و جلالي در فولاد ردپاي مشخصي از خود برجاي نگذاشته است.

10- محمد خاكپور هم پس از قهرماني بازي‌هاي آسيايي 98 براي تيم ملي بازي نكرد. او بعدها به آمريكا كوچ و در آنجا مدرسه فوتبال داير كرد. بازگشت به ايران و دستياري مايلي‌كهن در فولاد هم تجربه بسيار بدي برايش بود. خاكپور اعلام كرده كه ديگر در فوتبال ايران مربيگري نخواهد كرد.

11- رضا شاهرودي هم پس از جام‌جهاني راهي ليگ تركيه و چين شد و پس از بازگشت به پرسپوليس از فوتبال بدون سر و صدا كناره‌گيري كرد. بجز چند دستياري كوتاه مدت در دسته اول و زيرگروه، او هم تاثير خاصي در عالم مربيگري نداشته است.

12- علي‌اكبر استاداسدي پس از رسيدن به جام جهاني ديگر براي تيم ملي بازي نكرد. يكي دو سالي در عرصه باشگاهي بازي كرد و حالا جز سر زدن به تمرين‌هاي تيم ملي و تيم‌هاي باشگاهي تاثير ديگري در فوتبال ايراني ندارد.

13- سيدابراهيم تهامي هم پس از جام‌جهاني 98 كه البته فرصت حضور در آن را پيدا نكرد ديگر ردپاي ويژه‌اي از خود در فوتبال ايران بر جاي نگذاشت و فقط چند تجربه كوتاه‌مدت و نه چندان موفق در عرصه مربيگري به عنوان كمك مربي را پشت سر گذاشت.

14- مهدي مهدوي‌كيا تا پس از جام‌جهاني 2006 هم دوام آورد و بعد از دايي كاپيتان تيم ملي شد، ولي با ناكامي در راهيابي به جام‌جهاني 2010 از فوتبال ملي خداحافظي كرد. در هامبورگ روزگار خوشي داشت، ولي در اينتراخت فرانكفورت اين روزها بيشتر نيمكت‌ و سكونشين است.

15- و اما كريم باقري؛ در حالي كه همه همدوره‌هايش بازنشسته شده‌اند يا در حال خارج شدن از خط هستند، آقا كريم با اندامي مشابه روزهاي جواني در پرسپوليس همچنان بزرگي مي‌كند. بهترين گلزن تيمش و بهترين بازيكن نيم فصل نخست به انتخاب تماشاگران است. ما مي‌زنيم به تخته و شما هم برايش اسپند دود كنيد.

آرش رستم‌نمدي

سقراطي‌كه از ‌فضا به زمين آمد

oonieknafar — Sun, 29 Nov 2009 21:02:16 GMT

وقتي در گرماگرم زندگي روزمره‌ صنعتي هستيم و سخت سرگرم انديشه و به كاربندي اين اصوليم، حتي اگر در درونمان سركش‌ترين پرسش‌هاي بشري غليان كنند، هشياري‌مان كار خودش را مي‌كند.

مگر اين‌كه همواره به شكل منتقد زندگي كنيم، آن هم منتقدي كه به عادت تسليم نمي‌شود و بين خيل رام‌شدگان به سركشي خود مي‌بالد. اين نوشته بر آن است تا هرچند اندك به ريشه‌هاي فلسفي طنز سريالي چون «مسافران»، ساخته‌ رامبد جوان بپردازد.

با اين پرسش آغاز مي‌كنيم كه آيا رابطه‌اي بين مفهوم طنز به شكل فلسفي (irony) و سقراطي آن با انتخاب ساختار اين سريال وجود دارد يا خير و اگر وجود دارد اين چگونه رابطه‌اي است؟ شايد بهتر است به روش سقراط در مكالماتش برگرديم و ببينيم چگونه در اين مكالمات ساز و كار طنز قابل مشاهده است. او ابتدا خود را به ناداني مي‌زند و شروع به پرسيدن پياپي مي‌كند اما چگونه اين سوالات موقعيت را به طنز نزديك مي‌كند؟ اين روشي است كه در پي آن است به جهل مركب حمله كند و پرده را از روي آن كنار زند. اگر يك جاهل (سقراط) با سوالاتي از سر اين‌كه مي‌داند كه نمي‌داند، موفق شود ضعف دانش بزرگ‌ترين دانايان را نشان دهد خودبه‌خود پي‌ساختمان طنز ريخته مي‌شود و حتي اگر مخاطب سوال خود به وسعت جهل خود پي نبرد، تماشاگر حتما از اين وضعيت غيرمتعارف واكنشي به طنز نشان خواهد داد كه مي‌تواند از لبخند تا اشك فهم و درك و احساس تاسف متغير باشد.

بايد ديد استفاده از ساختار ورود بيگانه‌اي به ميان زندگي روزمره‌ جامعه‌ انساني كه اغلب از افرادي مطمئن يا بي‌تفاوت تشكيل شده است، چگونه سقراطي را در سريال به وجود آورده است؛ سقراط‌هايي كه خود به خود نسبت به تمام شوون زندگي انساني از عميق‌ترين لايه‌هاي آن تا سطحي‌ترين روابط نادانند و با تمام وجود مي‌دانند كه نمي‌دانند. اينها در واقع مي‌توانند با سوالات بچگانه و ناداني‌‌مدار خود به شكل فيلسوفاني واقعي عمل كنند. فيلسوفاني كه امكان حركت به عمق را دارند و به جمعيت عادت مدار سوفيست زميني همواره با ديده‌ حيرت و عجب مي‌نگرند.

از اين منظر، تعريف نادان مي‌تواند پروفسوري باشد كه نمي‌داند كه نمي‌داند. دانشمندي به معناي عدم ناداني نيست و تنها اعتراف به ناداني و رنج كشيدن از آن و تلاش خستگي‌ناپذير در راه دانايي و بصيرت در عين وقوف به حجم عظيم ناداني است. تضادي كه اينجا وجود دارد بين دانايي و ناداني نيست. بين دانايي و دانايي است و ريشه‌ اين تضاد عادت به دانشي است كه نياز به تحول را در خود احساس نمي‌كند. دانشي كه ديگر شكي آن را به چالش نمي‌كشد. مرداب وار در خودش بسنده و تمام دانسته مي‌شود. از اين نظر، گاه تمام انواع عادات دانشي اعم از فلسفي، عرفاني، علمي، ديني، عرفي، فرهنگي و هنري آفت محسوب مي‌شوند. بيشتر منازعاتي كه بر سر نو شدن و تحول يك عادت به وجود مي‌آيد، از اين روست كه فرد به آن آگاه نيست چه‌چيز‌هايي را نمي‌داند يا از تاثير اضلاع هندسه معرفتي بر هم و در نتيجه ايجاد تحولات سلسله‌وار غافل است و حتي گاهي آنچنان برداشته‌هاي كهنه و فرسوده‌ دانشي خود اصرار مي‌ورزد و از آن محافظت مي‌كند كه در برخي موارد به تقدس دروغين دانش كهنه مي‌انجامد. اين ساز و كار در اغلب مقاومت‌ها در برابر تحول و تغيير ديده مي‌شود؛ اما در سريال مسافران 4 سقراط فضايي به ميان زندگي كاملا كهنه و نخ‌نماي عرفي انساني پا گذاشته‌اند و از نظر فلسفي بسيار بيشتر از آنچه هستند بايد شگفت زده شوند، اما براي حفظ هماهنگي بهتر است هراز گاهي در بزنگاه‌ها با ديد تجاهل سقراطي سوالاتي را چه با زبان و چه با رفتار و كنش و واكنش از خود نشان دهند.

اگر جاهل با سوالاتي از سر اين‌كه مي‌داند كه ‌نمي‌داند، بتواند فضاي منفي دانش را به دانايان ‌‌نشان ‌دهد خودبه‌خود پي‌ساختمان طنز شكل مي‌گيرد

در تاريخ فلسفه مي‌توان از سقراط‌هاي بسياري نام برد كه درصدد سوال از فلسفه معاصرشان برخاسته‌اند و به معنايي شرط فيلسوفي تمام فيلسوفان نيز اين است، اما بعضي سعي در پرسيدن سوالاتي عميق‌تر در دوره خود داشته‌اند، چون دكارت و هيوم و نيچه. مي‌توان گفت در مجموعه مسافران ديگر عوامل چون فريد و فرخ غير از آن‌كه در بافت كلي عرف امروز داراي عادات مشتركي هستند كه توسط بيگانگان با اين عادات به چالش كشيده مي‌شوند، هريك نماينده كنش و واكنش نسبت به نتايج تاريخي زندگي در سايه سلطه‌اند. فرخ در قالب فردي قانون‌گريز، سلطه گر و ثروت مدار و در واكنش به آن فريد كه از طرف ديگر همين پشت بام افتاده است. در واقع اين دو، دو روي سكه نتايج گذشته هستند كه همراه با محيط پيرامونشان مورد سوال قرار مي‌گيرند.

سقراط اين‌بار فرصت دارد با پرسش‌هاي شخصي خود طنز روان‌شناسانه به تعداد شخصيت‌هاي داستان بسازد و آن را همزمان در دل طنزي اجتماعي مطرح كند كه در پايان هر قسمت مجموعه با گزارش آنها به رئيس‌شان بر آن تصريح شده و به طنز تراژيك نزديك مي‌شود، اما هرگز قرار نيست به عمق آن برسد تا فضاي شوخي مجموعه در تلخي پاياني گم نشود. ممكن است مقايسه مكالمات سقراط با طنز بالقوه‌اي كه مي‌تواند در اين مجموعه به وجود بيايد از نظر برخي قياسي هم عرض نباشد، اما جدا از سطح سوال و تجاهل، نفس كار در اين چارچوب كاملا ساده شده است ضمن آنكه نبايد از نظر دور داشت كه سقراط را نيز اولين كسي مي‌دانند كه فلسفه را از آسمان به زمين مي‌آورد.

وقتي مدعيان خردمندي در داستان بر اساس سوالات سقراطي، خردمنديشان به زير سوال مي‌رود، خرد اجتماعي و عرفي روزگار ما همراه با آن مورد پرسش قرار مي‌گيرد و زمينه براي اين‌كه طنز به وجود بيايد، شكل مي‌گيرد و آن هنگامي به وجود مي‌آيد كه مدعي خردمندي به نابخردي دست بزند و خود را سرآمد خرد بداند نه فردي عادي. اين‌گونه است كه فضاي طنز شكل مي‌گيرد و در اين بوته آزمايش، بسياري از عناصر عرف و حتي نظام اقتصادي اجتماعي روز رفوزه مي‌شوند و در جهت غايات آفرينش انسان قرار نمي‌گيرند. اين ساختار مي‌تواند از بيشتر موقعيت‌هاي فردي و اجتماعي، موقعيتي طنز بسازد مگر اين‌كه فطري و انساني باشد؛ البته نمونه‌هايي از اين ساختار وجود داشته كه حتي فطريات و لايه‌هاي عميق انساني و انسان بودن را مورد سوال قرار داده‌اند. نمونه آن در كتاب كوچك يوستين گردر به نام «ميان آيينه، در شب كلمه» است. انسان آنجا از ديد يك فرشته در حال شناخته‌شدن است و اين بيگانه با انسان بودن از چگونگي انسان بودن سخت متعجب و متحير است. هيوم نيز با همين روش به واكاوي عادات انساني مي‌پردازد و با اصالت دادن به تجربه وقتي نقش عقل عادت كرده را حذف مي‌كند، نتيجه اين مي‌شود كه وقتي گوي سياه به گوي سفيد خورده و گوي سفيد جابه‌جا مي‌شود تكرار و پي در پي بودن عادت عقل است كه ما را به اين نتيجه مي‌رساند كه گوي سياه علت حركت گوي سفيد بوده وگرنه تنها چيزي كه به تجربه درآمده اين است كه گوي سفيد حركت كرده و ما هيچ‌گاه علت حركت آن را تجربه نكرده‌ايم. در اين روش باز بر عدم عادت و نتيجه‌گيري از روي تجربيات محدود انساني و تعميم آن به كل كيهان تاكيد مي‌شود. از نظر تجربه ما هرگز نبايد امكان وجود كلاغ سفيد را منتفي بدانيم؛ بنابراين بسادگي مي‌توان فهميد اين اسلوب قديمي بسيار كارا و ثمربخش مي‌نمايد. حتي در عاميانه‌ترين حالات اجتماعي و مسائل دون پايه زندگي روزمره چون عروس و مادرشوهر. شايد خالي از لطف نباشد كه يادي از عاميانه‌ترين قصه‌هاي حكيمانه اينچنيني، حكايات سلطان و دلقك‌هاي تاريخ كرده و شباهت تجاهل دلقك را با تجاهل سقراطي مشاهده كنيم؛ اما در مجموعه مسافران هم براي شوخي بيشتر و گرفتن تلخي زير سوال رفتن عرف اجتماعي، سقراط‌هاي فضايي به شكل دلقك حكايات قديمي شوخي مي‌كنند و نقد را در لايه‌هاي شوخي، شيرين به خورد مخاطب مي‌دهند.

مهدي امام بخش